Co zabrać na wakacje

Statywy i głowice dobiera się tak trudno jak krawaty do garniturów. Okazje.info pomogą Ci wybrnąć z tej kłopotliwej sytuacji.

Statyw jako zestaw
Głowica - podstawowe informacje
Głowica panoramiczna
Głowica kulowa

Statyw jako zestaw

Statywy, jak sama nazwa wskazuje, stabilizują pracę aparatu. Statyw, na ogół trójnóg, w swej górnej części posiada głowicę. Jest ona bardzo ważna. Dzięki głowicy możemy zmieniać położenia zamocowanego w niej aparatu czy to kamery w dowolnej pozycji (poziomej, pionowej czy pod dowolnym kątem). Najważniejszą cechą statywu jest stabilność. Gwarantuje ona nam czystość i ostrość wykonywanych zdjęć. Stabilność aparatu zależy od masy statywu. Im cięższy statyw (np. Velbon Sherpa Pro 540), tym pewniejsze jest, że nie poruszy się nam w najmniej oczekiwanym momencie.

Statyw powinien być wykonany z solidnych materiałów. Istotne jest, by części z których wykonany jest statyw, nie były zbyt giętkie i były profesjonalnie zmontowane. Zwróćmy też uwagę, by nogi statywu miały jak najmniej łączeń, ponieważ zwiększają one możliwość wystąpienia ruchu (tak jak jest to w modelu Manfrotto Triman 028B). Musimy pamiętać również o tym, że statyw nie może być za lekki w porównaniu do aparatu. Najlepiej gdy całość statywu ma podobną masę, co aparat. Jeśli posiadamy lustrzankę cyfrową, musimy również mieć na uwadze to, że gdy zmieniamy obiektyw na większy, statyw może tracić stabilność.

Wraz ze zmianą obiektywu na większy np. z 50mm na 100mm (przykładowo Obiektyw Nikon AF 50mm f/1.4 D na Obiektyw Canon EF 100mm f/2.8 USM Makro) otrzymujemy dwa razy większe powiększenie, ale za to aparat jest dwukrotnie bardziej czuły na wibracje i pojawiają się problemy z nastawieniem ostrości. Ważne wtedy jest, by odpowiedni statyw gwarantował nam pełną stabilność.

Oczywistym jest to, że kupując statyw chcemy go często nosić ze sobą, a nie zostawiać w domu. Nowoczesne statywy tworzone są na ogół z aluminiowych elementów, co daje sztywność i lekkość. Kolejną ważną kwestią w doborze właściwego statywu jest jego wielkość. Rozłożony już statyw z zamontowanym aparatem powinien sięgać naszej głowy. Tak byśmy nie musieli się schylać. Gdy robimy zdjęcia na twardym, płaskim gruncie nie będzie tego problemu co w przypadku zdjęć w otwartym terenie. Tam musimy poziomować aparat, więc przyda się troszeczkę „zapasu w nogach”. Lepiej kupujmy statywy większej wysokości. Unikniemy dzięki temu zwężania nóg, by mieć o kilka centymetrów wyżej aparat. Takie działania zmniejszają stabilność statywu. Pamiętajmy, że pełna stabilność statywu jest przy całkowicie rozłożonej kolumnie. Wtedy możemy być spokojni o ostrość naszego aparatu. Dobrze by było, gdyby nasz statyw posiadał też możliwość fotografowania przy niskiej wysokości. Na ogół teleskopowe łączenia nóg pozwalają obniżyć wysokość z której fotografujemy przedmioty.

Bardzo często pomijaną sprawą są stopki w statywie. Dobrym rozwiązaniem jest, gdy posiadają one regulację, dzięki której będziemy mogli w łatwy sposób wypoziomować nasz statyw.

Głowica

Amatorskie statywy takie jak Hama Star 61 posiadają standardowo zamontowaną głowicę. Głowica jest to ta część, w którą wsuwamy zmontowany razem ze stopką aparat. Głowice takie stanowią z reguły plastikowe odlewy. Również stopka wykonywana jest z plastiku. Jest ona często wyłożonego gumą, co ujmuje stabilności całej konstrukcji. Z reguły profesjonaliści osobno dobierają statywy i głowice. Wyróżniamy dwa rodzaje głowic.

Głowica panoramiczna

Użytkowanie głowic panoramicznych (takich, jak chociażby Manfrotto MN229 SuperPro) zapewnia nam precyzyjną kontrolę nad położeniem aparatu. Możliwy jestobrót w każdej osi. Czy to pochylanie w przód czy w tył, jak i możliwość pochylania na boki, obracanie w lewo, w prawo wykonujemy za pomocą osobnych pokręteł. Każda czynność umożliwia wprowadzanie drobnych korekt kompozycji w jednym kierunku, bez konieczności zmiany pozostałych ustawień. Jedyną wadą może być to, że nie jesteśmy w stanie obsłużyć trzech pokręteł naraz. Poza tym głowice panoramiczne sprawdzają się znakomicie czy to w domu czy też w terenie.

Głowica kulowa

Drugi omawiany typ głowic, jakim są głowice kulowe (np. GoldPhoto YH430), posiada tylko i wyłącznie jedno pokrętło. Po odkręceniu pokrętła mamy możliwość obrotu aparatem we wszystkich możliwych kierunkach. Głowice kulowe są łatwe w obsłudze i szybsze w porównaniu do głowic panoramicznych. Wysokiej klasy głowice mają regulowany opór obrotu kuli, po to, aby po całkowitym poluzowaniu kuli głowica nie pochylała się samoistnie. Takie rozwiązanie będzie przydatne nam, gdy korzystamy z dużych rozmiarów obiektywów. Głowice kulowe mają to do siebie, że można obrócić aparat do całkowitego położenia pionowego. Nie ma znaczenia, czy w prawo czy to w lewo. Swoboda ruchów jest nieograniczona. Takie ustawienie jest również możliwe w głowicach panoramicznych. Musimy wtedy jednak ustawić pokrętła tak, by było w położeniu odwrotnym do normalnego.

Istotną sprawą w doborze głowicy jest odpowiednia stopka. Stopka jest to system szybkiego mocowania, czyli mała płytka, którą się przykręca do spodu aparatu. Taki system znacznie ułatwia montowanie i zdejmowanie aparatu.

Istnieją dwa rodzaje systemów szybkiego mocowania. Pierwszy z nich, to typ Arca (np. w modelu Velbon QHD-51Q). Głównie wykorzystywany jest przez producentów głowic kulowych. Jest to specjalnie dopasowana płytka, którą wsuwamy w zacisk śrubowy. Drugim systemem jest Bogen ( głównie wykorzystywany przez Manfrotto np. w modelu Manfrotto 486RC2). System ten działa w oparciu o sporych rozmiarów, sześciokątną płytkę, którą zaciskamy za pomocą dźwigni. Każdy z tych systemów jest bardzo funkcjonalny i łatwy w obsłudze.

Gdy wybieramy statywy i głowice, to nigdy nie jest prosta sprawa. Musimy znaleźć kompromis pomiędzy stabilnością i niską masą. Powinniśmy tez sobie odpowiedzieć na pytanie, ile możemy poświęcić pieniędzy na stabilny statyw. Dobrze dobrany statyw z pewnością przełoży się na wysokiej jakości zdjęcia i miłe wspomnienia.

Nie powinniśmy się martwić, bo na rynku jest szeroki wybór statywów i głowic. W związku z tym, każdy znajdzie coś dla siebie w zależności od potrzeb. Jednymi z bardziej znanych producentów w świecie statywów i głowic są: Manfrotto, Velbon, Hama, Vanguard, Sony.